توهم توطئه درباره ی نهادهای مدنی باید از بین برود

«خسرو منصوریان» از فعالان جامعه ی مدنی ایران در گفت و گو با ایرنا:

تهران-ایرنا:«باید به مردم اعتماد کنیم و توهم توطئه درباره ی کنشگران و داوطلبان خدمات در سازمان های مردم نهاد باید از میان برداشته شود»؛ این بخشی از گفته های «خسرو منصوریان» از فعالان جامعه ی مدنی و بنیانگذار دو انجمن خیریه در زمینه ی مسائل اجتماعی در گفت و گو با ایرنا است.
پیچیدگی پدیده های اجتماعی در جامعه های امروزی تا حدی است که می تواند دولت ها را در مسیر حل معضل های گوناگون اجتماعی، فرهنگی، بهداشتی، محیط زیستی، اقتصادی و حتی سیاسی با چالش روبرو سازد؛ به گونه یی که مسوولان دولتی حتی اگر تمام همت خود را برای برطرف کردن معضل های گریبانگیر جامعه بکارگیرند، باز هم از عهده ی کنترل و برطرف کردن کامل آنها بر نخواهند آمد.
روشن است در این مسیر دولت ها سخت نیازمند همکاری و مشارکت یکایک شهروندان برای کمک به پالایش جامعه یی که در آن زندگی می کنند، هستند. تحقق این امر نیازمند حمایت و استقبال مسوولان از فعالیت های مردمی و مدنی، برای جذب مشارکت عمومی افراد جامعه است.
همراهی و حمایت دولت از اهداف و فعالیت های مثبت شهروندان در کنار تقویت جامعه ی مدنی و ایجاد جامعه یی پویا و مسوول، می تواند از بار سنگین اداره ی مشکل های موجود در جامعه که بر روی دوش دولت قرار دارد بکاهد.
یکی از راه های جذب مشارکت عمومی، کمک به ایجاد انجمن های غیر دولتی و سازمان های مردم نهاد (NGO)
است، سازمان هایی که در کلی ترین تعریف می توان گفت بخشی از ساختار دولت محسوب نمی شوند، اما با ایجاد همبستگی میان شهروندان، به عنوان واسطه یی بین تک تک افراد جامعه عمل می کنند و نقش بسیار مهمی در ایجاد هویت های جمعی و مسوولیت پذیری افراد برای کمک به دولت و جامعه دارند.
با این وجود به نظر می رسد هم اکنون چالش های زیادی از جمله حمایت ناکافی از ایجاد و گسترش انجمن ها و سازمان های مردم نهاد و در برخی موارد وجود نگاه امنیتی به فعالیت اینگونه سازمان ها در کشور وجود دارد.
گروه پژوهش های خبری ایرنا که مطالعه و بررسی تحول ها و پویش های مربوط به جامعه ی مدنی ایران را بویژه پس از روی کارآمدن دولت تدبیر و امید در دستور کار خود قرار داده است، این بار به سراغ یکی از فعالان جامعه ی مدنی ایران رفت: «خسرو منصوریان» بنیانگذار 2 انجمن خیریه ی «حمایت و یاری آسیب دیدگان اجتماعی» (احیای ارزش) و «حمایت از کودکان و نواجوانان» (توان یاب).

این انجمن های خیریه، سازمان های مردم نهادی هستند که به گفته ی موسس آنها فقط با کمک های مردمی اداره می شوند و اهدافی خیرخواهانه از جمله کمک به معلولان و بیماران مبتلا به ایدز را دنبال می کنند.
بنیانگذار انجمن های خیریه ی احیای ارزش و توان یاب، در بخشی از گفت و گوی خود، ضمن قدردانی از خبرگزاری ایرنا برای توجه به سازمان های مردم نهاد، از دیگر رسانه ها نیز درخواست کرد، سهم بیشتری از ظرفیت خود را برای گسترش فرهنگ امر خیر اختصاص دهند.
در ادامه متن کامل گفت و گوی ایرنا با «خسرو منصوریان» آمده است.

*** ایرنا: درانجمن هایی که شما بنیانگذاری کرده اید چه فعالیت هایی انجام می شود؟
** منصوریان: یکی از انجمن ها، انجمن حمایت از کودکان و نوجوانان توان یاب است. این انجمن تنها موسسه یی است که در آن به کودکان معلول جسمی- حرکتی از بدو تولد تا 16 سالگی خدماتی از جمله فیزیوتراپی، کار درمانی، گفتار درمانی و مشاوره به صورت صد در صد رایگان ارایه می شود.
همچنین موسسه ی ما تنها موسسه ی خیریه یی است که در زمینه ی زنان و کودکان مبتلا به ایدز خدمات رایگان ارایه می کند. ما به زنانی که از همسران خود ایدز گرفته اند، همسرشان فوت کرده اند و فرزندان مبتلا به ایدز نیز دارند، به ازای هر کودک ماهیانه 100 تا 250 هزار تومان کمک مالی می کنیم.
به خانم ها آموزش می دهیم تا یاد بگیرند با ایدز می توان زندگی کرد و نیازی به اقدام هایی مانند خودکشی یا رفتار جنسی پر خطر نیست. به آنها می آموزیم که برای شیر خشک کودک خود رفتار پر خطر نداشته باشند و همزمان افراد دیگر را نیز آلوده نکنند. موسسه ی ما به این بیماران کار کردن یاد می دهد. به عنوان مثال به افراد خیاطی می آموزیم و یک چرخ خیاطی نیز به آنها می دهیم برای اینکه شرافتمندانه کار و زندگی کنند.
در انجمن ما به زنانی که کودک مبتلا به ایدز دارند آموزش داده می شود تا وقتی کودکشان به مدرسه می رود بگویند که این کودک با ایدز زندگی می کند؛ تا ایمنی لازم برای جلوگیری از ابتلای کودکان دیگر از طرف مسوولان مدرسه به کار گرفته شود.

*** ایرنا: در انجمن های خیریه ی شما منابع مالی برای ارایه ی این خدمات چگونه تامین می شود؟
** منصوریان: منابع مالی ما فقط از طریق کمک های مردم خیر و نیکوکار ایران تامین می شود.

*** ایرنا: آیا این منابع کافی است؟
** منصوریان: خوشبختانه بله. هیچ گاه پیش نیامده است که موسسه ی ما در فشار مالی و سختی قرار گیرد.

*** ایرنا: با وجود اینکه فعالیت های مثبت در زمینه های اجتماعی، فرهنگی، هنری، محیط زیستی و حمایتی در تعریف ماهیت موسسه ها و سازمان های مردم نهاد جای می گیرد، چرا گاهی اینگونه نهادها در مسیر فعالیت هایشان دچار چالش می شوند؟
** منصوریان: دلیل این امر دو چیز است. نبود شفافیت در عملکرد برخی سازمان های مردم نهاد را می توان به عنوان دلیل نخست این مساله ذکر کرد. سازمان مردم نهاد باید عملکردی شفاف داشته باشد. به عنوان مثال اگر از کسی مبلغی دریافت می کند، اعلام عمومی کند و به شخص خیر نیز رسید دهد. گاهی برای موسسه ی ما پیش آمده که وقتی خواسته ایم به شخص خیری که به موسسه ی ما کمک مالی کرده است رسید دهیم، آن شخص به گریه افتاده و گفته است من را در محضر خداوند خجالت ندهید؛ من رسید نمی خواهم. در اینگونه موارد بنده می گویم که در صورت دریافت نکردن رسید، موسسه پول را از شما دریافت نمی کند. دلیل این کار جلوگیری از بد عادت شدن سازمان های مردم نهاد است. اینگونه سازمان ها نه تنها باید به تمامی افرادی که نقدی یا به صورت کالا کمک می کنند، رسید دهند بلکه باید آن را در دفاتر قانونی خودشان نیز ثبت کنند تا سازمان مردم نهاد مستقل از کمک های دولتی باشد و بتواند به حیات خود ادامه دهد و از همه مهمتر آمد و رفت و تبعیض دولت ها و سیاست ها نتواند موجب رکود یا تعطیلی سازمان های مردم نهاد شود. همچنین در کنار شفافیت، سازمان های مردم نهاد باید بدانند که لازم است همواره در خصوص کمک ها ی غیر نقدی و مبالغی که دریافت می کنند و چگونگی مصرف این مبالغ پاسخگو باشند.

*** ایرنا: به عقیده ی شما فقط نبود عملکرد شفاف و پاسخگویی است که فعالیت سازمان های مردم نهاد را با مانع مواجه می سازد؟
** منصوریان: خیر. گاهی موانع دولتی نیز وجود دارد. به عنوان مثال دو نهاد حمایتی که ما تاسیس کرده ایم، در منزل شخصی هیات موسس قرار دارد و امروزه شاید حدود بیست میلیارد تومان ارزش پیدا کرده است. موسس می تواند این خانه را اجاره دهد و با پول آن دربهترین نقاط جهان زندگی کند ولی این کار را نکرده است و به جای آن این مکان را در اختیار امور خیریه قرار داده و بر روی تابلوی آن نوشته است: «خدمات صد در صد رایگان برای کودکان معلول جسمی- حرکتی از بدو تولد تا شانزده سالگی». به جرات می توان گفت دولت هم این کار را به صورت رایگان انجام نمی دهد. با این وجود چند سال است که نهادهای مسوول مجوز بنیاد را تمدید نمی کنند و زمانی که علت این امر را می پرسیم نیز پاسخی شایسته دریافت نمی کنیم.

*** ایرنا: شما علت اینگونه برخوردها را در چه می دانید؟
** منصوریان: در این خصوص نمی توان به درستی پاسخ گفت. شاید این همراهی نکردن به این دلیل است که برخی از تصمیم گیرندگان تصور می کنند بعضی از نهادها و سازمان های مردم نهاد متخلف هستند یا خودی نیستند.
سازمان های مردم نهادی که کارکرد حمایتی دارند، پولی هم از دولت دریافت نمی کنند و وابستگی خاصی هم به جناح های سیاسی حاکم ندارند نمی توانند پیاده کننده ی منویات و خواسته های برخی نهادها باشند. در این شرایط به علت سلیقه یی عمل کردن مجریان در نهادهای گوناگون مشکل های جدی برای سازمان های مردم نهاد به وجود می آید.

*** ایرنا: آیا فکر نمی کنید مقداری از نگرانی مسوولان در این زمینه می تواند بجا باشد؟
** منصوریان: چرا در برخی موارد درست است. اما نهادهای مسوول با امکاناتی که در اختیار دارند به آسانی می توانند نهادهای متخلف را شناسایی کنند و در این زمینه برخوردهای انضباطی لازم را البته با شفافیت و مستند به قانون با متخلفان انجام دهند.

*** ایرنا: آیا فکر می کنید سازمان های مردم نهاد در قبال مردم بیش از دولت ها احساس مسوولیت می کنند؟
** منصوریان: به شرط اینکه دولت ها در کار مثبت و قانونی سازمان های مردم نهاد دخالت نکنند، این سازمان ها می توانند به حل معضل های بسیاری در جامعه کمک برسانند.

*** ایرنا: در جوامع در حال گذار که هنوز فرهنگ سازی لازم برای رویارویی با معضل های پیچیده ی دنیای مدرن صورت نگرفته است، به نظر می رسد سازمان های مردم نهاد می توانند نقشی تعیین کننده داشته باشند؛ نظر شما در این رابطه چیست؟
** منصوریان: درست است. بنابر این در جوامع در حال گذار دولت ها باید این ضرورت و نیاز را درک کنند و در مسیر آن گام بر دارند.

*** ایرنا: اگر نبود حمایت های دولتی از شکل گیری و گسترش سازمان های مردم نهاد را بپذیریم، در صورت ادامه ی این روند فکر می کنید راه به کجا خواهیم برد؟
** منصوریان: به نظر من معضل های اجتماعی از آن چیزی که هست نیز بدتر خواهد شد. چند روز پیش مقاله یی را در یکی از روزنامه های صبح خواندم که در آن از شرایط غیر انسانی حاکم بر اهالی محله ی دروازه غار تهران سخن به میان آمده بود. در این مقاله از خرید و فروش کودکان کار به مبالغی تا 5 میلیون تومان اشاره شده بود. پرسش اینجاست آیا کودکان را می توان خرید و فروش کرد؟ آیا نباید به حل چنین معضل هایی در جامعه ی ایران آن هم در پایتخت کشور کمک کنیم؟ آیا باید نویسنده ی مقاله ی مذکور را به تشویش اذهان عمومی متهم یا محکوم کنیم و یا او را یک روشنگر و ناجی بنامیم؟ با چنین رسانه ای که مسوولانه عمل کرده چه برخورد مثبتی صورت گرفته است؟

*** ایرنا: تجلی بی توجهی به اهمیت وجود سازمان های مردم نهاد در یک جامعه چیست؟
** منصوریان: تجلی بی توجهی به اهمیت سازمان هایی را که مردم اداره می کنند می توان در جامعه به وضوح دید. وجود اماکنی مانند دروازه غار و کودکانی که در آن خرید و فروش می شوند، کاهش سن روسپیگری در جامعه یی که در آن زندگی می کنیم، وجود میلیونی معتادان به مواد مخدر، گسترش روزافزون مصرف مواد مخدر صنعتی مانند شیشه، جامعه بویژه جوانان را با خطرهای بسیار بزرگی رو به رو ساخته است. افزایش اعتیاد میان جوانان، افزایش مبتلایان به ایدز، افزایش نرخ طلاق، زورگیری و سرقت های خرد و کلان همگی از نتایج اهمیت ندادن به نقش کمک دهنده و یاری رسان سازمان های مردم نهاد در کشور از یک سو و درست عمل نکردن نهادهای مسوول از سوی دیگر است.

*** ایرنا: نظر شما در مورد تغییرهایی که در دیدگاه های دولت جدید در خصوص سازمان های مردم نهاد ایجاد شده است چیست؟ آیا فکر می کنید در صورت تحقق وعده های دولت یازدهم شرایط برای فعالیت مفید شما بهتر خواهد شد؟
** منصوریان: قبول دارم که وضعیت از قبل خیلی بهتر شده است؛ اما در زمینه ی فعالیت سازمان های مردم نهاد در جامعه ی ما آنقدر وضعیت خراب است که به نظر می رسد درست شدن آن کار یک روز و یک شب و دو شب نیست.

*** ایرنا: از نظر شما راهکار بهتر شدن این وضعیت چیست؟
** منصوریان: اعتماد به مردم مهمترین راهکار است. این باور و اعتماد باید عملی و نه در حد وعده و صحبت باشد. صادقانه بگویم ما مردم خیلی خوبی داریم. اگر خوب نبودند تا این اندازه کمک های بی دریغ نمی کردند. حالا که مردم ما آنقدر خوبند و برای کمک به هم نوعانشان همواره پیشقدم هستند، بهتر است که دولت و مسوولان هم کمک کنند و همزمان حواس خود را نیز خوب جمع کنند.
ممکن است هر یک از ما مثل دیگری فکر نکنیم اما توهم توطئه درباره ی کنشگران و داوطلبان خدمات در سازمان های مردم نهاد باید از طرف سازمان های مسوول و رسیدگی کننده از میان برداشته شود. باید به مردم اعتماد کنیم و به آنها فرصت دهیم زیرا این بار باری نیست که فقط دولت بتواند بردارد. نه تنها دولت ما بلکه هیچ دولتی نمی تواند به تنهایی از پس حل تمام مشکل های جامعه برآید.
سازمان های مردم نهاد به مردم متصل هستند و کمک های خود را از آنها دریافت میکنند . به عنوان مثال در چند سال گذشته دولت به چاه نفت متصل بود و اکنون در اصطلاح عامیانه «کفگیر به ته دیگ خورده است»؛ اما به لطف خدا و همت مردم نیکوکار وطنمان حقوق کارمندان سازمان ما تاکنون یک ماه هم عقب نیافتاده است و در عین حال ارایه ی خدمات خود به توان یابان زیر پوشش ما نه تنها کاسته نشده است بلکه این خدمات را ارتقا نیز داده ایم.
در پایان ضمن تشکر از خبرگزاری جمهوری اسلامی برای پرداختن به فعالیت های سازمان های مردم نهاد که موجب گسترش فرهنگ آن در سطح جامعه می شود، از دیگر رسانه ها نیز این درخواست را دارم که سهم بیشتری از ظرفیت خود را به این مهم اختصاص دهند. این انتظار از رسانه ی ملی که به همگی مردم تعلق دارد و هزینه های آن نیز توسط تک تک افراد جامعه تامین می شود، بیش از دیگر رسانه ها است، بیایید تا دیر نشده همت کنیم و با کمک همه ی مردم و دعوت آنها به امر خیر بر اساس این آیه از قرآن کریم که می فرماید «تَعاوَنُوا عَلَی البِرِّ وَ التَّقوی» به گسترش فرهنگ امر خیر بکوشیم.

لینک خبر

 


دفعات بازدید : 1877